8th Pay Commission: 8ਵਾਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ: ਕੀ 7ਵੇਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧੇਗੀ ਸੈਲਰੀ? ਜਾਣੋ ‘ਫਿਟਮੈਂਟ ਫੈਕਟਰ’ ਅਤੇ DA ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਣਿਤ
8th Pay Commission: ਕਰਮਚਾਰੀ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਵੱਲੋਂ 3.25 ਫਿਟਮੈਂਟ ਫੈਕਟਰ ਦੀ ਮੰਗ; ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ DA ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 15 ਮਾਰਚ 2026- 8ਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ (8th Pay Commission) ਨੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਝਾਅ ਮੰਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਵਾਰ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਪਿਛਲੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਉੱਚੇ ‘ਫਿਟਮੈਂਟ ਫੈਕਟਰ’ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਵਾਧਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤੇ (DA) ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
ਫਿਟਮੈਂਟ ਫੈਕਟਰ ਉਹ ਗੁਣਕ (Multiplier) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਬੇਸਿਕ ਸੈਲਰੀ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਨਵੀਂ ਤਨਖਾਹ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 7ਵਾਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਫਿਟਮੈਂਟ ਫੈਕਟਰ 2.57 ਸੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮੂਲ ਤਨਖਾਹ 7,000 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 18,000 ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 8ਵਾਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਣਕ ਕਿੰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
DA (ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵਾਂ ਫਿਟਮੈਂਟ ਫੈਕਟਰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ DA ਨੂੰ ਮੂਲ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੇਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ 7ਵਾਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ DA ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 125% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਉੱਚੇ ਅਧਾਰ ਕਾਰਨ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਿਆ।
ਫਿਲਹਾਲ 7ਵੇਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ DA 58% ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ 8ਵਾਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ 68-70% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ DA ਦਾ ਆਧਾਰ (Base) ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਮਲਟੀਪਲਾਈਰ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ (ਜਿਵੇਂ FNPO) ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਤਨਖਾਹ ਦੀਆਂ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ 3.0 ਤੋਂ 3.25 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਿਟਮੈਂਟ ਫੈਕਟਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ 8ਵਾਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ?
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 18 ਤੋਂ 24 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ 2026 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
