ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ: ਨੋਬਲ ਪ੍ਰਾਈਜ ਵਿਜੇਤਾ ਉੱਘੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੁਣਾਈ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 10 ਫਰਵਰੀ 2026
ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਈਰਾਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਹੈ, ਜੋ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਮਨ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੂੰ 2023 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਲੜਾਈ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ। ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ।
53 ਸਾਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ, ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸ਼ਿਰੀਨ ਇਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਕੇਂਦਰ (DHRC) ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 2023 ਵਿੱਚ “ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ” ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਹਿਰਾਨ ਦੀ ਏਵਿਨ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਓਸਲੋ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਤਰਫੋਂ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ?
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ। ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਡੇਢ ਸਾਲ। ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਖੁਸਫ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਲਾਵਤਨੀ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਈ ‘ਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਸਜ਼ਾ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਲਗਭਗ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੁਣ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ (21.5 ਸਾਲ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਨਰਗਿਸ ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੂੰ 12 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਮਸ਼ਹਦ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਖੋਸਰੋ ਅਲੀਕੋਰਦੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ‘ਤੇ “ਭੜਕਾਉ ਬਿਆਨ” ਦੇਣ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ “ਸਮਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਅਰੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ” ਅਤੇ “ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਕਰਨ” ਲਈ ਉਕਸਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
