Education News: ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਲਹੇਗਾ ਬੋਝ; ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ‘ਸਕੂਲ ਬੈਗ’ ਦੇ ਭਾਰ ਸਬੰਧੀ ਨਵੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ
Education News: ਹੁਣ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 10% ਹੋਵੇਗਾ ਬਸਤਾ; ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ‘ਨੋ ਬੈਗ’ ਨੀਤੀ ਲਾਗੂ
“ਭਾਰੇ ਬਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਨਿਜਾਤ”- ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ‘ਚ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ
ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਦੇ ਮਾਸੂਮਾਂ ਨੂੰ ਬੈਗ ਤੋਂ ਛੋਟ; ਹੁਣ ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਚਣਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ- ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ
Education News: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 17 ਮਾਰਚ 2026- ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਤਾਜ਼ਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਸਕੂਲੀ ਬਸਤਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਭਾਰ ਦੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।
ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਭਾਰੇ ਬਸਤਿਆਂ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਪਿੱਠ, ਗੋਡੇ, ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਰਦ ਸਬੰਧੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਬੈਗ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਸਬੰਧੀ ਨਵੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਕੂਲ ਬਸਤਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਭਾਰੇ ਬਸਤਿਆਂ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ, ਗੋਡੇ, ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਬਸਤੇ ਦਾ ਭਾਰ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਭਾਰ ਦੇ 10% ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਭਾਰ (ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ)
| ਜਮਾਤ | ਬੈਗ ਦਾ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ੀ ਭਾਰ |
| ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ | ਕੋਈ ਬੈਗ ਨਹੀਂ (No Bag) |
| ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ | 1.6 – 2.2 ਕਿਲੋ |
| ਤੀਜੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ | 1.7 – 2.5 ਕਿਲੋ |
| ਛੇਵੀਂ ਤੋਂ ਸੱਤਵੀਂ | 2.0 – 3.0 ਕਿਲੋ |
| ਅੱਠਵੀਂ | 2.5 – 4.0 ਕਿਲੋ |
| ਨੌਵੀਂ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ | 2.5 – 4.5 ਕਿਲੋ |
| ਗਿਆਰਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ | 3.5 – 5.0 ਕਿਲੋ |
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਹਦਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਸਤਿਆਂ ਦਾ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਸਤਾ ਦੋਵੇਂ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਟੰਗਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤਾਂ
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਯਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬਸਤਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੈੱਕ (Inspection) ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬੈਗ ਲਟਕਾਉਣ ਦੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ (ਦੋਵੇਂ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਟੰਗਣਾ) ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਸਤੇ ਦਾ ਘੱਟ ਭਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਤਣਾਅ ਮੁਕਤ ਰੱਖੇਗਾ।






