Google ਅਤੇ Apple ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ- BAT-BMS, SMART BMS ਅਤੇ LOSSIGY ਸਮੇਤ 7 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗੀ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 04 ਜੁਲਾਈ 2026- ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ (MeitY) ਨੇ ਗੂਗਲ ਪਲੇ ਸਟੋਰ (Google Play Store) ਅਤੇ ਐਪਲ ਐਪ ਸਟੋਰ (Apple App Store) ਨੂੰ BAT-BMS, SMART BMS ਅਤੇ LOSSIGY ਸਮੇਤ 7 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਦੀ ਉਸ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਰਿਮੋਟਲੀ (ਬਾਹਰ ਬੈਠ ਕੇ) ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਕਲਿੱਕ ਨਾਲ ਅਣਜਾਣ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਾਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਰੋਕ ਕੇ ਪ੍ਰੈਂਕ (ਮਜ਼ਾਕ) ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗਰੀਬ ਚਾਲਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਇਹ ‘ਬੈਟਰੀ ਹੈਕਿੰਗ ਲੂਪ’?
ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਅਸਲ ਵਜ੍ਹਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ‘ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫਰਮਵੇਅਰ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ (CERT-In) ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿਥੀਅਮ-ਆਇਨ ਬੈਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਬੀਐਮਐਸ (BMS) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪਾਸਵਰਡ ਲੇਅਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੁਝ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਦੀ ਆਈਡੀ (ID) ਸਰਚ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ‘ਇੱਕ ਕਲਿੱਕ’ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਡਿਸਕਨੈਕਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਚਲਦੀ ਗੱਡੀ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰੇਕ ਫੇਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ 200% ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਸੰਗਠਿਤ ਚੀਨੀ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ (AIS-156) ਦੇ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਐਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਬਿਲਕੁਲ ਗਾਇਬ ਸੀ।
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਦੇ ਸਰਵਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਲਾਈਵ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਟ੍ਰੈਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਪਾਵਰ ਇੰਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਰਿਮੋਟਲੀ ਪੰਗੂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਜੋਖਮ ਸੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਮ ਬਗ (Bug) ਨਾ ਮੰਨ ਕੇ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ’ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
E Rickshaw Battery App Ban, MeitY App Ban, Battery hacking loop, China Apps Banned India, CERT In Security Alert, E Rickshaw Drivers Safety, Punjab News.
