ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ: NCERT ਨੇ ਲਿਆ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 15 ਮਾਰਚ 2026-
ਨਵੇਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਹੁਣ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਵੈਧ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (NCERT) ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੋ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਧਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ‘ਕਾਵੇਰੀ’ ਹੈ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (IKS) ਦੇ ਤੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਫਰੇਮਵਰਕ-2023 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਿਛਲੀਆਂ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ, ‘ਬੀਹਾਈਵ’ ਅਤੇ ‘ਮੋਮੈਂਟਸ’ ਦੀ ਥਾਂ ਲਵੇਗੀ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 29 ਅਧਿਆਏ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵੇਂ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ – ‘ਕਾਵੇਰੀ’ – ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 16 ਅਧਿਆਏ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਲੇਬਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਘੱਟ ਬੋਝਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝਣਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ
ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੀਂ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ‘ਕਾਵੇਰੀ’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 16 ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਅੱਠ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਕਵੀ ਸੁਬਰਾਮਣੀਆ ਭਾਰਤੀ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ, ਨਾਗਾ ਲੇਖਕ ਤੇਮਸੁਲਾ ਆਓ, ਅਸਾਮੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਮਿੱਤਰਾ ਫੁਕਨ, ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਡੇਵਿਡ ਰੋਥ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ ਚਾਰਲਸ ਸਵੈਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੇਖਕ ਬ੍ਰਾਇਨਾ ਟੀ. ਪਰਕਿਨਸ, ਕਵੀ ਰੌਬਰਟ ਲੈਂਗਲੀ, ਲੇਖਕ ਮਾਇਆ ਐਂਥਨੀ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰੀ ਲੇਖਕ ਆਇਰੀਨ ਚੁਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ‘ਗਿਫਟਸ ਆਫ਼ ਗ੍ਰੇਸ: ਆਨਰਿੰਗ ਆਵਰ ਵੋਕੇਸ਼ਨਜ਼’ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਗੁਮਨਾਮ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਐਥਲੀਟ ਦੀਪਾ ਮਲਿਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ ਦੇ 2004 ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ‘ਦਿ ਵਰਲਡ ਆਫ਼ ਲਿਮਿਟਲੈੱਸ ਪੋਸੀਬਿਲਿਟੀਜ਼’ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ-ਅਧਾਰਤ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਐਥਲੀਟ, ਦੀਪਾ ਮਲਿਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨਵਾਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
