ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜਨਗਣਨਾ 2027 ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ, 25 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਸਰਵੇਖਣ
ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ, ਹੁਣ 15 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅੰਕੜੇ-ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਬਾਹਰ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 31 ਅਕਤੂਬਰ 2026-
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਗਣਨਾ (Census 2027) ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਾਰਜ ਆਉਂਦੀ 25 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 2027 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਆਗਾਮੀ ਚੋਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੈਅਸ਼ੁਦਾ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਤੋਂ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਵੱਖ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਜਨਗਣਨਾ ਪੂਰੇ 15 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਗਣਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਜਨਗਣਨਾ ਐਕਟ, 1948’ ਅਤੇ ‘ਜਨਗਣਨਾ ਨਿਯਮ, 1990’ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵਾਰ ਜਨਗਣਨਾ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਜਨਗਣਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਘੋਸ਼ਣਾ
ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 25 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 2027 ਤੱਕ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਚੋਣ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। Ministry of Home Affairs ਅਤੇ ਜਨਗਣਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮ੍ਰਿਤੁੰਜਯ ਕੁਮਾਰ ਨਾਰਾਇਣ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਣੀਪੁਰ (ਅਗਲੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੱਕ), ਗੋਆ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੰਜਾਬ, ਉਤਰਾਖੰਡ, ਲੱਦਾਖ, ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਮੇਤ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਸੰਦਰਭ ਮਿਤੀ 1 ਮਾਰਚ 2027 ਦੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤ 00:00 ਵਜੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਨਗਣਨਾ ਲਈ ‘ਸੋਧ ਪੜਾਅ’ (ਪੁਨਰਿਰਖਣ ਪੜਾਅ) 1 ਮਾਰਚ 2027 ਤੋਂ 5 ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਅੰਕੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਯਾਨੀ 10 ਜਨਵਰੀ 2027 ਤੋਂ 24 ਜਨਵਰੀ 2027 ਤੱਕ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ‘ਸਵੈ-ਜਨਗਣਨਾ’ (ਸਲੈਫ਼-ਸੈਂਸਸ) ਦਾ ਬਦਲ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੈਠ ਕੇ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਸਕਣ।
ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਮਹਾਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਨਗਣਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਿਛली ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਨਗਣਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖਾਕਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2020 ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਫ਼ਰਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਹਿਮ ਕੰਮ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵੀ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020 ਤੋਂ ਫ਼ੀਲਡ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਸੀ।
ਪਰੰਤੂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਭਿਆਨਕ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ (ਕੋਵਿਡ-19) ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਐਨ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਲੰਮੇ ਵਕਫ਼ੇ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਤੋਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਆਰੰਭ ਕਰਦਿਆਂ ਨਵਾਂ ਸ਼ਡਿਊਲ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਸਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਅੰਕੜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਗੇ।
