Army Helicopter Crash! ਕਸ਼ਮੀਰ (PoK) ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਨੇੜੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹਾਦਸਾ- ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਆਈ ਸਾਹਮਣੇ; ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ‘ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਇਨਕੁਆਰੀ’ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੁਕਮ-
ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ/ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, 10 ਜੂਨ 2026-
Army Helicopter Crash! ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਵਾਲੇ (Army Aviation) ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (PoK) ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਇੱਕ Mi-17 ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ‘ਡਾਨ’ ਨੇ ਇੰਟਰ-ਸਰਵਿਸਜ਼ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ (ISPR) ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਸਾਰੇ ਫ਼ੌਜੀ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਾਪਰਿਆ ਜਦੋਂ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਟੇਕ-ਆਫ਼ (Take-off) ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਡਾਣ ਭਰਦਿਆਂ ਹੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਮਕੈਨੀਕਲ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਆ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗਿਆ। ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਤੁਰੰਤ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਅਸਲ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ‘ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਇਨਕੁਆਰੀ’ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਾ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਸਵਾਰ ਸਨ।
ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ Mi-17 ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ Mi-17 ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਸ ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਕਈ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। Mi-17 ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਮੀਡੀਅਮ-ਲਿਫਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ (Medium-Lift Transport) ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ ‘ਮਿਲ ਮਾਸਕੋ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਪਲਾਂਟ’ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ Mi-8 ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਐਡਵਾਂਸਡ ਅਤੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਵਰਜ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਸ 30 ਫ਼ੌਜੀ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਲਿਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ 12 ਸਟ੍ਰੈਚਰ (Stretcher) ਵੀ ਲੋਡ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਆਪਣੇ ਕੇਬਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਗਭਗ 4,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (4 ਟਨ) ਤੱਕ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੱਗੇ ਬਾਹਰੀ ਹੁੱਕ (External Sling) ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਹਵਾ ਵਿੱਚ 3,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (3 ਟਨ) ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧੂ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
ਇੰਜਣ: ਇਹ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ‘ਕਲਿਮੋਵ TV3-117’ (Klimov TV3-117) ਟਰਬੋਸ਼ਾਫਟ ਇੰਜਣਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਦੁਰਗਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ 250 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁ-ਉਪਯੋਗੀ ਪਰ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਬੇੜਾ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ Mi-17 ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ-ਲਿਜਾਣ, ਰਸਦ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਰਾਹਤ ਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ (Maintenance) ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
